“န စ ေသာ၊ န စ အေညာ” = “သူလည္း မဟုတ္၊ တျခားသူလည္း မဟုတ္”

မရဏုပၸတၱိ – ေသျခင္းျဖစ္ပံု

ဘဝအကူး
‘ပဲ့တင္’ ‘ဆီမီး’၊ ‘တံဆိပ္နည္း’၊ သိပ္သည္း မွတ္ၾကေလ။
ဘဝေဟာင္းႏွင့္ ဘဝသစ္ ဆက္စပ္ရာတြင္ ဘဝေဟာင္းက ဘာတစ္ခုမွ ဘဝသစ္သို႔ ပါသြားသည္ မဟုတ္။
ဘဝသစ္မွာ ျဖစ္ေသာ ႐ုပ္နာမ္သည္ ဘဝေဟာင္း၌ ျဖစ္ေသာ ႐ုပ္နာမ္ (သို႔မဟုတ္) ကံႏွင့္ မဆက္စပ္သည္လည္း မဟုတ္၊ သီးျခားလည္း မဟုတ္။
က်မ္းဂန္မ်ား၌ “န စ ေသာ၊ န စ အေညာ” = “သူလည္း မဟုတ္၊ တျခားသူလည္း မဟုတ္” ဟု သံုး၏။
တစ္နည္းအားျဖင့္ မ်ိဳးေစ့ႏွင့္ အသီး အျဖစ္လည္း ႏိႈင္းယွဥ္ ေျပာႏိုင္၏။
မ်ိဳးေစ့ကို စိုက္ပ်ိဳး၊ အပင္ေပါက္၊ အပင္ႀကီးျဖစ္၊ အသီးသီးရာ အသီးသည္ မ်ိဳးေစ့မဟုတ္။ ထိုမ်ိဳးေစ့မွတပါး တျခားမ်ိဳးေစ့၏ အသီးလည္း မဟုတ္ဟု က်မ္းဂန္မ်ား၌ ရွင္းျပထား၏။

ဗုဒၶဘာသာတြင္ လက္ခံထားေသာ ေသျခင္း (၄)မ်ိဳး ရွိ၏။

(၁) အသက္တမ္းကုန္၍ ေသျခင္း။
(၂) ကံစြမ္းကုန္၍ ေသျခင္း။
(၃) အသက္တမ္း၊ ကံစြမ္း ႏွစ္ပါးကုန္၍ ေသျခင္း။
(၄) ဥပေစၧဒကကံျဖင့္ ေသျခင္း။
(from http://lokachantha.blogspot.com/2010/06/blog-post_10.html
http://lokachantha.mahasiusa.org/?p=1008)